Οι Μυκήνες αποτέλεσαν σταθμό στην περιηγητική διαδρομή του Παυσανία στην Πελοπόννησο. Ο Παυσανίας έγραψε το δεύτερο βιβλίο του «Κορινθιακά» μεταξύ του 160 και 174 μ.Χ. και οι Μυκήνες περιγράφονται αναλυτικά στο 16ο κεφάλαιο. Παράλληλα, ο Παυσανίας αναφέρεται και στους διάφορους μύθους και ιστορίες της ίδρυσης των Μυκηνών.
Ανεβαίνοντας κάποιος στον Τρητό και ακολουθώντας το δρόμο προς το Άργος αντικρύζει στα αριστερά του τα ερείπια των Μυκηνών. Ιδρυτής των Μυκηνών ήταν ο Περσέας, όπως γνωρίζουν όλοι οι Έλληνες. Εγώ όμως θα γράψω την αιτία της ίδρυσης της πόλης και την πρόφαση με την οποία οι Αργείοι αργότερα την ερήμωσαν.
Ίδρυση των Μυκηνών
16.2 Όταν ο Ακρίσιος πληροφορήθηκε ότι ο Περσέας ζούσε και φημίζονταν για τις σπουδαίες πράξεις του, αναχώρησε για τη Λάρισα που βρίσκεται στον Πηνειό ποταμό. Ο Περσέας, που ήθελε να δει τον πατέρα της μητέρας του και να εκδηλώσει την αγάπη του προς αυτόν με λόγια και πράξεις, πήγε να τον δει στη Λάρισα. Εκεί ο Περσέας έκανε επίδειξη της ικανότητας του στο δίσκο, που ήταν δική του εφεύρεση. Ο Ακρίσιος όμως βρέθηκε κατά λάθος στο σημείο ρίψης του δίσκου και σκοτώθηκε.
16.3 Έτσι επαληθεύτηκε η προφητεία του θεού για το θάνατο του Ακρίσιου. Ο Περσέας επέστρεψε στο Άργος και ντρεπόταν για την είδηση του φόνου του Ακρίσιου. Έπεισε τότε τον Μεγαπένθη, το γιο του Προίτου, να ανταλλάξουν τα βασίλεια τους. Αφού παρέλαβε τη βασιλεία εκείνου, έχτισε τις Μυκήνες. Θεώρησε δε ότι, στο σημείο που έπεσε η λαβή του ξίφους του, ήταν σημάδι ότι εκεί έπρεπε να χτιστεί η πόλη. Επίσης άκουσα ότι, επειδή ο Περσέας διψούσε, ξερίζωσε ένα μανιτάρι από τη γη. Στο σημείο εκείνο ανάβλυσε νερό και ονόμασε τον τόπο Μυκήνες.
Ο Όμηρος στην Οδύσσεια μιλάει για μια γυναίκα με το όνομα Μυκήνη (Και η Τυρώ και η Αλκμήνη και η καλλιστέφανη Μυκήνη). Αυτή ήταν κόρη του Ινάχου και σύζυγος του Αρέστορος, όπως λένε τα έπη που οι Έλληνες ονομάζουν Μεγάλαι Ηοίαι.
Οι Αργείοι κατέστρεψαν τις Μυκήνες από φθόνο, επειδή κατά τους Περσικούς πολέμους οι Αργείοι έμειναν ουδέτεροι, ενώ οι Μυκηναίοι έστειλαν στις Θερμοπύλες 80 άντρες που συμμετείχαν στη μάχη μαζί με τους Λακεδαιμονίους. Η στάση τους αυτή προκάλεσε το μίσος των Αργείων. Υπάρχουν λείψανα των τειχών και η πύλη, πάνω από την οποία βρίσκονται αγάλματα λιονταριών. Και αυτά λένε ότι είναι έργα των Κυκλώπων, που έχτισαν και τα τείχη της Τίρυνθας με εντολή του Προίτου.
“ἦσαν δὲ οἵδε Ἑλλήνων οἱ ὑπομένοντες τὸν Πέρσην ἐν τούτῳ τῷ χώρῳ, Σπαρτιητέων τε τριηκόσιοι ὁπλῖται καὶ Τεγεητέων καὶ Μαντινέων χίλιοι, ἡμίσεες ἑκατέρων, ἐξ Ὀρχομενοῦ τε τῆς Ἀρκαδίης εἴκοσι καὶ ἑκατόν, καὶ ἐκ τῆς λοιπῆς Ἀρκαδίης χίλιοι· τοσοῦτοι μὲν Ἀρκάδων, ἀπὸ δὲ Κορίνθου τετρακόσιοι καὶ ἀπὸ Φλειοῦντος διηκόσιοι καὶ Μυκηναίων ὀγδώκοντα. οὗτοι μὲν ἀπὸ Πελοποννήσου παρῆσαν, ἀπὸ δὲ Βοιωτῶν Θεσπιέων τε ἑπτακόσιοι καὶ Θηβαίων τετρακόσιοι.”
Ηροδότου, Ιστορία (Πολύμνια)
βιβλίο Ζ 202
“...παραγενόμενος εἰς Τίρυνθα πρὸς τὸν Προίτου παῖδα Μεγαπένθην ἠλλάξατο, τούτῳ τε τὸ Ἄργος ἐνεχείρισε. καὶ Μεγαπένθης μὲν ἐβασίλευσεν Ἀργείων, Περσεὺς δὲ Τίρυνθος, προστειχίσας Μίδειαν καὶ Μυκήνας.”
Απολλόδωρος
Β 4.4
Ο τάφος του Ατρέα
Στα ερείπια των Μυκηνών βλέπει κάποιος και την κρήνη, η οποία ονομάζεται Περσεία, καθώς και υπόγεια οικοδομήματα του Ατρέα και των υιών του, όπου φυλάσσονταν οι θησαυροί τους. Υπάρχει ακόμα ο τάφος του Ατρέα καθώς και αυτών που επέστρεψαν από την Τροία και σκότωσε ο Αίγισθος την ώρα του δείπνου. Το μνήμα της Κασσάνδρας διεκδικούν οι Λακεδαιμόνιοι που κατοικούν στις Αμυκλές. Εκτός του τάφου του Αγαμέμνονα, υπάρχει και αυτός του Ευρυμέδοντα του ηνίοχου και κοινός τάφος του Τηλεδάμου και του Πέλοπα, που ήταν δίδυμοι γιοι της Κασσάνδρας.
Οι τάφοι της Κλυταιμνήστρας και του Αίγισθου
που τους έσφαξε ο Αίγισθος όταν ήταν μωρά μαζί με τους γονείς τους. Όπως έγραψε και ο Ελλάνικος, από τον Πύλάδη και την Ηλέκτρα γεννήθηκαν δυο γιοι. Ο Μέδοντας και ο Στρόφιος. Η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγισθος ετάφησαν λίγο μακρύτερα από το τείχος, διότι δεν κρίθηκαν άξιοι να ταφούν μέσα στο τείχος, όπου ενταφιάστηκαν ο Αγαμέμνονας και οι υπόλοιποι δολοφονηθέντες.
Πηγές άρθρου - χάρτης
Πηγές άρθρου
- Ιωάννου Βίγλα, ΠΑΥΣΑΝΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΑ, Εκδόσεις Κ.Χ. Σπανού, Αθήνα 1999
- Παυσανία ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΑ (βιβλίο Β), αρχαίο κείμενο στη Βικιθήκη
- Ηροδότου, Ιστορίαι (βιβλίο Ζ Πολύμνια), αρχαίο κείμενο στη Βικιθήκη